اسکن پرفیوژن میوکارد چیست؟

اسکن پرفیوژن میوکارد پیشرفته‌ترین روش غیرتهاجمی برای دیدن «خون‌رسانی» عضله قلب است. در این آزمون، مقدار بسیار کمی ماده رادیواکتیو (رادیودارو) از طریق رگ دست تزریق می‌شود؛ این ماده همراه جریان خون به عضله قلب می‌رسد و دوربین گامای مرکز، از نحوه توزیع آن تصویربرداری می‌کند.

نکته کلیدی این آزمون، مقایسه دو حالت است: تصاویری که در حالت استراحت گرفته می‌شود با تصاویری که پس از فعالیت (ورزش روی تردمیل یا داروی محرک) ثبت می‌گردد کنار هم قرار می‌گیرند. اگر بخشی از عضله قلب هنگام فعالیت خون کافی دریافت نکند، در تصاویر مشخص می‌شود — حتی زمانی که نوار قلب و علائم در حالت عادی طبیعی‌اند.

چه زمانی این اسکن درخواست می‌شود؟

• بررسی علت درد قفسه سینه یا تنگی نفس، به‌ویژه هنگام فعالیت
• تشخیص تنگی یا انسداد عروق کرونر (عروق تغذیه‌کننده قلب)
• ارزیابی میزان آسیب عضله قلب پس از سکته قلبی
• بررسی نتیجه درمان‌هایی مانند آنژیوپلاستی (استنت) یا جراحی بای‌پس
• ارزیابی خطر قلبی پیش از جراحی‌های بزرگ
• تصمیم‌گیری درباره نیاز یا عدم نیاز به آنژیوگرافی

آمادگی پیش از آزمون

• از ۲۴ ساعت قبل هیچ‌گونه کافئین مصرف نکنید: قهوه، چای، نسکافه، نوشابه، انرژی‌زا، شکلات و حتی قهوه بدون کافئین.
• از ۴ تا ۶ ساعت قبل ناشتا باشید؛ نوشیدن آب مانعی ندارد.
• فهرست کامل داروهای خود را همراه بیاورید. ممکن است لازم باشد برخی داروها (مانند بتابلاکرها) با نظر پزشک موقتاً قطع شوند — هرگز خودسرانه دارویی را قطع نکنید.
• اگر دیابت دارید، نحوه مصرف انسولین یا قرص قند در روز آزمون را از قبل با پذیرش هماهنگ کنید.
• لباس راحت و کفش ورزشی بپوشید؛ ممکن است بخشی از آزمون روی تردمیل انجام شود.
• مدارک قبلی (نوار قلب، اکو، آنژیوگرافی) را در صورت وجود همراه داشته باشید.

مراحل انجام آزمون

1. پذیرش و آماده‌سازی — شرح حال کوتاه گرفته می‌شود و یک راه وریدی روی دست شما تعبیه می‌گردد.
2. مرحله فعالیت (استرس) — با راه‌رفتن روی تردمیل یا تزریق داروی محرک، ضربان قلب بالا برده می‌شود؛ در اوج فعالیت، رادیودارو تزریق می‌شود.
3. تصویربرداری اول — حدود ۱۵ تا ۲۰ دقیقه بی‌حرکت روی تخت دستگاه دراز می‌کشید تا دوربین گاما تصویربرداری کند.
4. مرحله استراحت — پس از فاصله زمانی مشخص، تزریق و تصویربرداری در حالت آرام تکرار می‌شود.
5. مقایسه و گزارش — پزشک متخصص تصاویر دو حالت را مقایسه و گزارش نهایی را تنظیم می‌کند.

پس از آزمون

• بلافاصله می‌توانید فعالیت و رژیم غذایی عادی خود را از سر بگیرید.
• در ۲۴ ساعت اول آب بیشتری بنوشید تا رادیودارو سریع‌تر دفع شود.
• مقدار پرتو دریافتی اندک و در محدوده ایمن است و طی یک تا دو روز از بدن خارج می‌شود.
• نتیجه اسکن پس از بررسی پزشک متخصص، در زمان اعلام‌شده آماده تحویل خواهد بود.

پرسش‌های متداول